Category: Jugalkishor

MATRUBHASHAનાં પાને આપની રચનાઓ !

મિત્રો ! યાદ છે, થોડા સમય પહેલાં માતૃભાષાને પાને આપણે સૌ આપણી રચનાઓ – લેખો, વાર્તાઓ, કાવ્યો, નિબંધો જેવી કૃતિઓ પ્રગટ કરતાં હતાં ? આ કાર્ય ખરેખર ઉપયોગી અને પરિણામદાયી થયું હતું. પરંતુ કોઈ અગમ્ય ટૅકનિકલ કારણસર આ સાઇટ લાંબા…

આપણાં લખાણોમાંની ભૂલો અંગે એક વધુ પ્રયત્ન

છેલ્લાં દસેક વરસથી જુદા જુદા બ્લૉગ પર જુદી જુદી પ્રવૃત્તિઓ અને જુદાં જુદાં લખાણો દ્વારા ભાષાસુધાર ઉપરાંત છંદ, સાહિત્યસ્વરૂપો, જોડણી અને વાક્યરચના વગેરે બાબતે ઘણા પ્રયત્નો કર્યા છે. આમાંની કેટલીક પ્રવૃત્તિઓએ સારાં પરિણામો આપ્યાં પણ છે. અનેક લેખકોએ આ પ્રવૃત્તિઓ…

શિક્ષક અને વિવેચક

શિક્ષકનું કાર્ય માટલાને આકાર આપતા પેલા પ્રજાપતિ જેવું છે. તે બહારથી ટપલાં મારે છે પણ અંદર બીજા હાથે ટેકો પણ આપે છે. શિક્ષક ભૂલો બતાવવાની સાથે સાથે તે ભૂલ ફરી ન થાય તે પણ સમજાવે છે પરંતુ શિક્ષકનું એથીય અગત્યનું…

આત્મવંચનાનું ગીત !!

વ્યસ્ત છું     વ્યસ્ત છું. કાચબીય અલસતાથી ગ્રસ્ત છું………વ્યસ્ત છું.   યુગોથી ખરચતો રહ્યો ક્ષણો, ‘બેંગ’ના સમેથી એકઠા કરી રહ્યો અણુકણો, કામઢો છું હા, અહો, ઘણો; ને…એષણા–પરસ્ત છું…………………વ્યસ્ત છું   ઉંઘમાં અનંતતા અનુભવી રહું, જાગતાં સ્વકીયતા લવી રહું, જાતની પરખ…

ગીતોમાં પ્રાસયોજના

ગીતો એ આમ તો સાંભળવાનો વીષય છે. (ઉમાશંકરભાઈએ તો “કવિતા કાનની કલા” કહી છે. ) એટલે ગીતોમાં પ્રાસની યોજના બહુ જરુરી ગણાય તે સહજ છે. આ પ્રાસને કારણે ગીતોને યાદ રાખવાનું પણ સહેલું બની જાય છે ! ગીતોમાં ગઈકાલે આપણ…

‘ગીત’ અંગે કેટલીક વાતો

“ગીત કાંઈ અમથું અમથું ના ગવાય !” “ગીત મેં તો ગોત્યું ગોત્યું ને ક્યાંય ના જડ્યું…..” ‘ગીત’ શબ્દ પર પણ કેટકેટલાં ગીતો રચાયાં હશે ! એવું આ ગીત ગુજરાતીમાં બહુ જાણીતું ઉર્મીકાવ્યનું સ્વરુપ છે. મધ્યકાળમાં ભજન, ગરબી, પદ, વગેરે નામે…

અબળાનું વસ્ત્ર

અબળાનું વસ્ત્ર**   દરુપદી દોડે રે બજારમાં ! દીશાયું પ્હેરીને+ દોડે એકલી, બધાં જોવે તમાશો ‘સહકાર’માં !………દરુપદી૦   હજ્જાર હાથીનાં બળુકાં બાવડાં,               ખેંચે કાચા સુતરના રે તાર; કીડીને માથે રે કટક આવડાં !               એનો ક્યાં રે ગીયો કીરતાર…

શ્રમીકનું કાવ્ય – ૧

એક ખેડુ’ની એકોક્તી.  આભે બેઠું કોણ મોકલે ધરતી ઉપર પાણી; અમને કોણ આટલું હેત પીરસે ?!  ઉનાળામાં પડ્યો કેટલો તાપ; હવે આ પાણી ! બેનો કેવો કીધો મેળ મઝાનો !   આભેથી આ ઘડીક વરસે આગ, ઘડીકમાં અમરત !! એનો કોણ…

શ્રમીકનું કાવ્ય – ૨

ઘંટીના પડ વચાળે.   વહેલાં જાગ્યાં, કામે લાગ્યાં; સવારથી બસ ઘંટીના પડ વચ્ચે કાયમ કરમે હોય લખ્યું ત્યમ સૌની હારે હારે રોજ હવારે અને બપોરે – એમ જ હાંજે, રાતે આખા જનમારાને દીવસ ગણીને, ખાંતે પુરા બળદ બનીને એક રોટલા…

રસદર્શન : ફુલનું અને કાવ્યનું અને –

”સૌંદર્યો વેડફી દેતાં ના ના સુંદરતા મળે; સૌંદર્યો પામતાં પહેલાં સુંદર બનવું પડે.” ફુલનું કે કાવ્યનું સૌંદર્ય એ અલબત્ત માણવાની બાબત છે. એટલે ફુલ કે કાવ્ય પાસે જઈને એના સૌંદર્યને માણવાનો અધીકાર હર કોઈનો હોઈ શકે છે. પણ ઉપરોક્ત પંક્તીઓમાં…